Các Thánh Tử Đạo Tiên Khởi Của Giáo Đoàn Rôma (Kính ngày 30 tháng 6)
Ngay sau khi long trọng mừng kính Lễ hai Thánh Tông đồ Phêrô và Phaolô (29/06), vào ngày 30 tháng 6 hằng năm, Giáo hội Công giáo dành riêng để tưởng nhớ và tôn kính Các Thánh Tử đạo Tiên khởi của Giáo đoàn Rôma. Các ngài là những hạt giống đức tin đầu tiên đã âm thầm đổ máu đào để làm chứng cho Chúa Kitô ngay tại trung tâm của Đế quốc Rôma.
Trận Đại Hỏa Hoạn Rôma Và Sự Vu Khống Tàn Ác
Bối cảnh lịch sử dẫn đến cuộc bách hại khốc liệt này bắt đầu vào tháng 7 năm 64 (sau Công nguyên), dưới triều đại của Hoàng đế Nêrô (Nero). Một trận đại hỏa hoạn khủng khiếp đã bùng phát và thiêu rụi phần lớn thủ đô Rôma trong suốt 6 ngày đêm.
Dân chúng bấy giờ vô cùng phẫn nộ và bắt đầu rỉ tai nhau rằng chính Nêrô là kẻ đã ra lệnh phóng hỏa để dọn đường cho việc xây dựng một cung điện mới tráng lệ hơn. Đứng trước nguy cơ bị lật đổ, để dập tắt dư luận và đánh lạc hướng sự phẫn nộ của dân chúng, Nêrô đã gán tội phóng hỏa cho một nhóm tôn giáo thiểu số đang bị nghi kỵ lúc bấy giờ: các Kitô hữu.
Những Cực Hình Khốc Liệt
Dưới lệnh của Nêrô, một cuộc lùng bắt và sát hại các Kitô hữu đã diễn ra vô cùng tàn bạo. Sử gia Rôma ngoại giáo nổi tiếng là Tacitus đã ghi chép lại những hình phạt man rợ mà các tín hữu sơ khai phải gánh chịu:
Làm mồi cho dã thú: Nhiều người bị buộc phải khoác lên mình những bộ da thú, sau đó bị xô vào đấu trường để bầy chó sói và dã thú cắn xé cho đến chết trước sự xảo trá và reo hò của đám đông.
Chịu đóng đinh: Rất nhiều Kitô hữu đã bị đóng đinh vào thập giá, chịu chung số phận với Thầy Chí Thánh Giêsu và Thánh Phêrô.
Trở thành những ngọn “đuốc sống”: Tàn nhẫn nhất, Nêrô đã ra lệnh bôi hắc ín và sáp nhựt lên thân thể các Kitô hữu, trói họ vào các cọc gỗ và châm lửa đốt để làm những ngọn đuốc thắp sáng khu vườn ngự uyển của ông ta trong các bữa tiệc đêm.
Những Chứng Nhân Vô Danh Vĩ Đại
Khác với Thánh Phêrô hay Phaolô là những nhà lãnh đạo nổi bật, các Thánh Tử đạo Tiên khởi của Giáo đoàn Rôma phần lớn là những con người vô danh. Họ là những thường dân: nam nữ, người già, trẻ em, và cả những người nô lệ bé mọn. Tên tuổi của họ không được ghi lại trong sách sử trần gian, nhưng lại được khắc tạc vĩnh viễn trong Sách Sự Sống của Thiên Chúa.
Dù phải đối mặt với những cực hình kinh hoàng nhất, họ vẫn một lòng kiên trung, không chối bỏ đức tin. Giữa ngọn lửa thiêu đốt hay hàm răng dã thú, họ vẫn cất cao lời cầu nguyện và thánh ca ngợi khen Thiên Chúa.
Di Sản Đức Tin
Cuộc bách hại của Nêrô tưởng chừng có thể nhổ rễ được Giáo hội non trẻ, nhưng thực tế lại hoàn toàn trái ngược. Đúng như lời văn hào Tertullianô sau này đã khẳng định:
“Máu các vị tử đạo là hạt giống sinh ra các Kitô hữu.”
Sự hy sinh anh dũng của các ngài đã khơi dậy lòng can đảm cho các thế hệ Kitô hữu tiếp theo, biến Rôma từ một đế đô ngoại giáo đầy tội ác trở thành trung tâm của thế giới Công giáo. Ngày lễ kính Các Thánh Tử đạo Tiên khởi Rôma là dịp để mỗi người tín hữu hôm nay nhìn lại di sản đức tin hào hùng của Giáo hội, từ đó thêm xác tín và can đảm sống đạo giữa những thử thách của thời đại mới.