Giáo Hội Công giáo tại Bỉ đang thực hiện một tiến trình tái cấu trúc toàn diện nhằm thích ứng với bối cảnh xã hội đang ngày càng thế tục hóa và trước thực trạng thiếu hụt linh mục. Báo cáo thường niên năm 2024, được Hội đồng Giám mục Bỉ công bố ngày 27/10/2025, cho thấy một định hướng đổi mới mạnh mẽ trong đời sống và hoạt động mục vụ của Giáo Hội tại quốc gia châu Âu này.
Tái cấu trúc mô hình giáo xứ
Theo báo cáo, Giáo Hội Bỉ chuyển từ hệ thống 3.528 giáo xứ độc lập sang mô hình hoạt động theo “đơn vị mục vụ” – một hình thức liên kết và cộng tác giữa các giáo xứ lân cận nhằm tăng tính linh hoạt và hiệu quả mục vụ. Tính đến cuối năm 2024, đã có 427 trong tổng số 507 đơn vị mục vụ được thành lập trên toàn quốc.
Cùng với đó, Giáo Hội Bỉ cũng tiến hành đánh giá lại việc sử dụng cơ sở vật chất. Trong năm 2024, có 33 nhà thờ được hoàn tục và 90 giáo xứ được giải thể theo sắc lệnh giám mục, do không còn đáp ứng nhu cầu mục vụ hoặc thiếu nhân sự phục vụ.
Trao quyền mạnh mẽ cho giáo dân
Một trong những điểm nổi bật của tiến trình đổi mới là việc thúc đẩy vai trò đồng trách nhiệm của giáo dân trong sứ vụ của Giáo Hội. Trong tổng số 1.678 linh mục giáo phận, chỉ còn 909 vị đang trực tiếp thi hành mục vụ, dẫn đến nhu cầu cộng tác rộng rãi với giáo dân. Hiện nay, có:
-
2.708 giáo dân được ủy nhiệm tham gia các công việc mục vụ,
-
Trong đó có những người được giao chủ sự các giờ phụng vụ Lời Chúa, cử hành nghi thức an táng tại nhà thờ hoặc nhà hỏa táng trong trường hợp thiếu linh mục,
-
Hơn 108.000 giáo dân tình nguyện tham gia phục vụ tại các giáo xứ trên toàn quốc.
Hướng pastoral mới: Gần gũi, hiệp hành, truyền giáo
Giáo Hội Bỉ không còn duy trì cách tiếp cận mục vụ thuần túy theo ranh giới lãnh thổ, nhưng chuyển sang ưu tiên những cộng đoàn có đời sống đức tin năng động. Các hoạt động mục vụ sáng tạo đang được triển khai, như:
-
Các khóa đồng hành tiền hôn nhân cuối tuần cho các đôi chuẩn bị lãnh nhận Bí tích Hôn phối,
-
Các “quán cà phê tang chế” – nơi nâng đỡ tinh thần những người đang đau buồn vì mất người thân,
-
Các nhóm đồng hành thiêng liêng nhỏ trong cộng đoàn giáo xứ.
Hướng đến một Giáo Hội hiệp hành và truyền giáo
Đức Tổng Giám mục Luc Terlinden, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Bỉ, nhận định:
“Giáo Hội tại Bỉ không thu mình lại trước khó khăn, nhưng đang tìm kiếm những con đường đổi mới dưới ánh sáng Tin Mừng. Đây là một Giáo Hội đang biến đổi, gần gũi hơn với con người và chú ý đến những ‘vùng ngoại vi hiện sinh’ như lời mời gọi của Đức Thánh Cha Phanxicô.”
Ngài khẳng định tiến trình tái tổ chức này không nhằm giảm thiểu hoạt động của Giáo Hội nhưng để đổi mới đời sống mục vụ, giúp các linh mục có thể tập trung hơn vào sứ vụ loan báo Tin Mừng, đồng thời tạo điều kiện cho giáo dân tham gia tích cực hơn vào đời sống Giáo Hội qua tinh thần hiệp hành.