Những gì chúng ta biết về thánh Stêphanô được ghi lại trong sách Công vụ Tông đồ, chương 6 và 7. Các bản văn này cho thấy ngài là một con người đầy đức tin, khôn ngoan và tràn đầy Thánh Thần.
Trong thời kỳ Giáo Hội sơ khai, khi số môn đệ ngày càng đông, đã nảy sinh sự bất bình giữa các tín hữu Do Thái theo văn hoá Hy Lạp và các tín hữu Do Thái bản xứ, vì các bà goá trong nhóm Hy Lạp bị bỏ quên trong việc phân phát lương thực hằng ngày. Trước tình hình đó, Nhóm Mười Hai đã triệu tập cộng đoàn và đề nghị chọn bảy người “được tiếng tốt, đầy Thần Khí và khôn ngoan” để đảm nhận công việc phục vụ, còn các Tông đồ sẽ chuyên lo cầu nguyện và rao giảng Lời Thiên Chúa.
Đề nghị ấy được mọi người đồng thuận. Họ đã chọn ông Stêphanô, một người “đầy lòng tin và đầy Thánh Thần”, cùng với sáu người khác. Sau khi được đặt tay, Stêphanô thi hành sứ vụ với quyền năng đặc biệt: ngài đầy ân sủng, làm nhiều dấu lạ điềm thiêng giữa dân chúng và mạnh mẽ loan báo Tin Mừng.
Chính vì thế, Stêphanô đã trở thành đối tượng chống đối của một số người thuộc các hội đường Do Thái gốc Hy Lạp. Dù họ tranh luận với ngài, nhưng không thể thắng được sự khôn ngoan và Thần Khí đang hoạt động nơi ngài. Họ liền bịa đặt lời cáo buộc, xúi giục dân chúng và các nhà lãnh đạo tôn giáo bắt Stêphanô, điệu ngài ra trước Thượng Hội Đồng với những lời chứng gian, vu cho ngài xúc phạm đến Lề Luật và Đền Thờ.
Trong lúc bị xét xử, mọi người đều chăm chú nhìn Stêphanô và nhận thấy gương mặt ngài “giống như mặt thiên sứ”. Được đầy ơn Thánh Thần, Stêphanô đã mạnh mẽ làm chứng cho Đức Giêsu và tuyên xưng rằng ngài thấy “trời mở ra và Con Người đứng bên hữu Thiên Chúa”. Lời chứng ấy khiến họ phẫn nộ tột cùng.
Stêphanô bị lôi ra ngoài thành và bị ném đá. Trong cơn hấp hối, ngài cầu nguyện:
“Lạy Chúa Giêsu, xin nhận lấy hồn con”,
và quỳ gối kêu lớn tiếng:
“Lạy Chúa, xin đừng chấp họ tội này”.
Nói xong, ngài an nghỉ trong Chúa. Thánh Stêphanô trở thành vị tử đạo tiên khởi của Giáo Hội, noi gương chính Đức Kitô trong đau khổ, tha thứ và hiến dâng mạng sống mình vì đức tin.