
Khi Chúa Giêsu tiến bước trên con đường dẫn đến cái chết, thánh sử Luca cho biết Người “quyết tâm lên đường đi Giêrusalem”. Chính sự can đảm không lay chuyển ấy là dấu ấn nổi bật nơi các vị tử đạo của Giáo hội. Thánh Vincent thành Saragossa là một trong những chứng nhân tiêu biểu cho tinh thần ấy.
Phần lớn những gì chúng ta biết về thánh Vincent đến từ thi sĩ Kitô giáo Prudentius, người đã để lại những áng văn mô tả cuộc tử đạo của ngài với nhiều yếu tố nghệ thuật và tưởng tượng. Thánh Augustinô, trong một bài giảng về thánh Vincent, cũng nhắc đến những vở kịch và bản thuật lại cuộc tử đạo của ngài. Dẫu vậy, các sử liệu vẫn giúp chúng ta xác tín những điều căn bản: tên ngài là Vincent, ngài là một phó tế, đã chịu tử đạo tại Valencia và được an táng tại đó.
Theo truyền thống, thánh Vincent được thánh Valerius, Giám mục Saragossa tại Tây Ban Nha, truyền chức phó tế. Hai ngài là bạn hữu thân thiết và cùng chia sẻ sứ mạng phục vụ Giáo hội. Khi các Hoàng đế Rôma ban hành những sắc lệnh bách hại vào năm 303, trước hết nhắm vào hàng giáo sĩ, rồi sau đó mở rộng sang toàn thể các Kitô hữu, thánh Vincent và Giám mục Valerius đã bị bắt và tống giam tại Valencia.
Trong tù, dù phải chịu đói khát và những hình thức tra tấn tàn nhẫn, hai ngài vẫn giữ vững đức tin và lòng can đảm. Như ba chàng thanh niên trong lò lửa theo sách Đanien, các ngài tỏ ra kiên cường giữa đau khổ. Cuối cùng, Giám mục Valerius bị lưu đày, còn toàn bộ cơn thịnh nộ của quan tổng trấn Dacian trút xuống thánh Vincent.
Thánh Vincent phải chịu những cuộc tra tấn dã man nối tiếp nhau, nhưng mọi nỗ lực khuất phục ngài đều thất bại. Sau cùng, Dacian tìm cách thỏa hiệp: ông ra lệnh cho thánh Vincent phải ném Sách Thánh vào lửa theo sắc chỉ của hoàng đế. Thánh Vincent cương quyết từ chối. Ngài bị đưa lên giàn nướng, nhưng ngay giữa cực hình, ngài vẫn giữ được sự bình thản và can đảm, khiến chính những người hành hình cũng phải kinh ngạc.
Không khuất phục được ý chí của ngài, Dacian cho tống thánh Vincent vào một ngục thất dơ bẩn và tối tăm. Tại đây, chứng tá đức tin của ngài đã cảm hóa được viên cai ngục. Điều này càng làm Dacian tức giận, và ông ra lệnh kết liễu mạng sống của vị phó tế anh dũng.
Khi các Kitô hữu đến thăm, thánh Vincent đã kiệt sức vì những đau đớn kéo dài. Họ đặt ngài nằm trên giường, và trong bầu khí cầu nguyện, thánh Vincent đã trút hơi thở cuối cùng, hoàn tất cuộc tử đạo của mình vào năm 304.